محمود سامانى
61
مناسبات ايرانيان با حجاز در دوره هاى مختلف تاريخ اسلامى ( فارسى )
الف ) قسطبندى ماليات ساكنان حرمين ؛ « 1 » ب ) ايجاد بوستانى در ناحيه فخّ و شكافتن كوه حَزَنه براى هموار ساختن مسير فخ ؛ « 2 » ج ) ساخت آبشخورى براى حاجيان مشهور به « سقايه ابن برمك » در نزديك يكى از انصاب ( نشانههاى ) حرم بود . « 3 » بنا به نقلى ، يحيى برمكى پيشنهاد كرده بود تا آتشدانى درون كعبه قرار دهند و با سوزاندن عود و چوبهاى خوشبو ، فضاى آن را معطر سازند كه هارون الرشيد اين پيشنهاد را به بهانه بدعت بودن نپذيرفت . « 4 » ديگر برمكيان نيز ضمن سفرهاى متعدد به حجاز ، اموال فراوانى در حرمين توزيع مىكردند و سخاوت برمكيان زبانزد همگان بود « 5 » ، چنانكه آخرين سفر حج آنان ( سال 186 ه . ق ) به سبب بخشش اموال فراوان به عنوان سال عطاياى سهگانه شهرت يافت « 6 » و شاعران در مدح آنان اشعار بسيارى سرودند . « 7 » چهرههاى شاخص برمكيان ( يحيى ، جعفر وفضل ) هنگام آويختن پيماننامه هارون الرشيد در كعبه كه درباره تعيين ولىعهدهاى خود ( امين و مأمون عباسى ) بود ، به عنوان شاهد حضور داشتند . هارون الرشيد ، برمكيان را به داخل كعبه احضار و با ايشان درباره مفاد عهدنامه ولايتعهدى فرزندانش گفتوگو كرد . « 8 »
--> ( 1 ) . الوزراء و الكتاب ، ص 114 . ( 2 ) . اخبار مكه ، ازرقى ، ج 2 ، ص 296 ؛ اخبار مكه ، فاكهى ، ج 4 ، صص 212 و 213 . ( 3 ) . اخبار مكه ، ازرقى ، ج 2 ، ص 190 ؛ الاعلاق النفيسه ، ص 56 . ( 4 ) . الوزراء و الكتاب ، ص 164 ؛ هارون الرشيد حقائق عن عهده ، ص 374 . ( 5 ) . وفيات الاعيان ، ج 1 ، صص 328 - 331 . ( 6 ) . الوزراء و الكتاب ، ص 142 . ( 7 ) . الفخرى ، ص 200 . ( 8 ) . اخبار مكه ، ازرقى ، ج 1 ، صص 232 - 236 ؛ تجارب الامم ، ج 3 ، ص 528 .